Cartoon of Henk Wichers
../blog

De CPTS halen terwijl je skills niet het probleem zijn

2026-05-30 cptshtbmindsetexam-preppanicanxietypassedhacking

Ik ben op dit moment 53 jaar, waarvan 27 jaar systeembeheerder, en sinds 2024 regelmatig op Hack The Box bezig. Om niet vast te lopen in de dagelijkse sleur op mijn werk, begon ik in 2025 aan het CPTS-traject. In 2026 rondde ik het af, met het bijbehorende certificaat. Het kostte me uiteindelijk twee pogingen. Bij de tweede poging had ik alle 14 flags, terwijl 12 flags al voldoende waren.

Stapel zelfhulpboeken op een plank Genoeg wijsheid hier — de vraag is waar je je aandacht op richt.

Ik kamp mijn hele leven al met een angststoornis. Dit ebt soms weg en soms krijg ik paniekklachten. Dit is erg vervelend in stressvolle situaties. Het dempt je vermogen om goed na te denken en te relativeren. Stressvolle situaties zoals examens en certificeringen ga je eerder uit de weg dan dat je ze aangaat.

Nu heb ik deze blog geschreven voor hackers met mentale uitdagingen net als ik, om bepaalde valkuilen te voorkomen.

Je kunt doen wat ik deed: een stapel zelfhulpboeken kopen, ze op de plank zetten en ondertussen eindeloos blijven piekeren over wat er allemaal mis kan gaan. Zelfs het lezen van die boeken helpt niet echt als je dit niet interactief doet. Of als je niet de juiste mindset hebt. Net als Johan Cruijff zei: “Je gaat het pas zien als je het doorhebt.” Soms lukt het ook gewoon niet, door stress of andere omgevingsvariabelen.

Wat in ieder geval niet helpt, is je focus op het probleem zelf houden. Richt je aandacht liever op de dingen die je echt leuk vindt. Voor mij, en waarschijnlijk ook voor jou, is dat hacken. :)

Er zijn genoeg blogs over hoe je je op de CPTS voorbereidt en hoe je het rapport schrijft. De meeste zijn geschreven door mensen die anders in elkaar zitten dan ik. Ik ben geen hippe jonge zelfverzekerde vlogger en heb een andere informatiebehoefte.

Online lees je veel over hoe zwaar de CPTS is en hoeveel mensen op het rapport zakken. Voor wie aanleg heeft om aan zichzelf te twijfelen of plankenkoorts heeft, kan dat een trigger zijn om er nooit aan te beginnen.

Hierbij mijn verhaal en mijn valkuilen. Ik hoop dat je er wat aan hebt.

Hoe het mij verging

Ik was bloednerveus toen ik het examen startte en ging er als een dolle in. Ik begon als een gek te enumereren en sprong van de hak op de tak. Verder nam ik weinig momenten om te relativeren.

De eerste nacht sliep ik vrij slecht. Zodra ik uit bed kwam, ging ik gelijk verder. De vaart zat er ook wel goed in. De tweede nacht sliep ik nog slechter. En op dag 3 had ik tunnelvisie en groef me diep in een rabbithole.

In plaats van een stap terug te doen, ging ik er hard in. Toen de tijd begon te dringen, sloeg de paniek toe. Het gevolg is dat je niet meer kunt relativeren. Rustig blijven is key.

Doordat je zo gebrand bent op de flags, gaat dit soms ten koste van de documentatie. Je moet je chain wel bijhouden, want die moet je weleens opnieuw doen.

Uiteindelijk kwam ik erachter dat het voor mij in ieder geval geen skill issue was, maar dat mijn gedrag tot mijn ondergang leidde. Enumereren vanuit paniek, geen structuur, weigeren te slapen, niet herstellen van een slechte eerste aanwijzing. Voor de rest vind ik 10 dagen best kort; een rapport schrijven kost ook de nodige tijd.

Als je dat patroon herkent, heb ik enkele tips.

Mindset

Een paar dingen om je eigen te maken voordat je op start klikt:

  1. Je hebt een tweede poging. Effectief zijn dat 20 dagen, niet 10. De klok is niet zo krap als hij voelt.
  2. Lever bij je eerste poging altijd een rapport in. Ook als je niet alle flags hebt. Anders krijg je geen herkansing.
  3. Een rapport schrijven kost echt tijd. Een paar dagen, niet een paar uur. Plan dat in, niet als sluitpost.
  4. Blijf dicht bij de cursusstof. Exotische ketens buiten wat HTB Academy behandelt, zijn onwaarschijnlijk. Vertrouw de stof.
  5. Blijf ademen. Rustig. Hardop als het moet. In paniekmodus doe je geen goede analyse.
  6. Ga hardlopen of wandelen.

Doe de dingen die je rust geven. In paniek kun je geen goede analyse doen. Slaapgebrek doet hetzelfde. Begin het examen niet als een idioot. Lees eerst wat er echt gevraagd wordt.

Wat mij hielp

Oefen het rapport vóór het examen. Schrijf voordat je aan de CPTS begint een paar oefenrapporten in SysReptor op basis van retired HTB-boxen. Zo krijg je de structuur in je vingers en ontdek je hoeveel tijd het kost als er geen klok druk zet. Lees blogs van andere CPTS-studenten, vooral de stukken die specifiek ingaan op wat er in het rapport moet staan. Die kennis neem je mee: tijdens de opdracht gebruik je hem om secties alvast te vullen terwijl je bezig bent.

Documenteer de keten terwijl je hem opbouwt. Bij elke stap, niet alleen de geslaagde: schrijf op wat je probeerde, wat werkte, wat niet, en de bijbehorende CVE of CWE. Maak screenshots van de momenten die ertoe doen. Zeg niet tegen jezelf dat je het wel onthoudt; onder druk doe je dat niet. Het kost je een paar minuten tijdens het werk en het scheelt je uren bij het rapport.

Loop na de flags alles nog eens door als leek. Als je alle flags hebt, ga je je keten stap voor stap opnieuw langs alsof je het uitlegt aan iemand die er niet bij was. Er mogen geen gaten in zitten. Vraag je bij elke stap af: welke CWE ligt hieronder?

Ben je systeembeheerder? Gebruik het

Schroom niet om je operationele achtergrond in het rapport te zetten. Als je jarenlang de infrastructuur hebt gerund die je nu aan het openbreken bent, heb je een perspectief dat de meeste pentesters niet hebben: je weet hoe de verdedigers op je aanbevelingen reageren, wat realistisch te implementeren is, en wat de keten in productie daadwerkelijk had opgemerkt. Daarmee is je hersteladvies beter onderbouwd dan een advies uit een boekje. Zet het in het rapport.

Tot slot

Je hoeft geen hippe jonge hacker te zijn om dit te doen. Het examen vraagt technische skills en een samenhangend rapport. Verder kost het tijd.

Niet geschoten is altijd mis!

CPTS-certificaat Tweede poging — 14 van de 14.