Voorkomen is beter dan genezen
Als systeembeheerder hoor ik wel eens van mensen dat ze gehackt zijn. Achteraf willen ze ineens weten hoe ze dat hadden kunnen voorkomen. Bijna altijd is het dezelfde fout.
Eén wachtwoord voor alles. En nergens tweestapsverificatie.
Dat is geen domheid, dat is gemak. Beter beveiligd is meestal minder gebruiksvriendelijk, en daar gaat het mis.
Hieronder tien dingen die je kunt doen. Doe je er maar één, doe dan de eerste en zet meteen een wachtwoordmanager op. Daarmee ben je het grootste deel van het risico kwijt.
Een half uur werk haalt het meeste weg.
10 beveiligingstips voor je accounts
1. Gebruik altijd 2FA of MFA
Vooral bij je e-mailaccounts. Het vervelendste aan gehackt worden is dat je niet meer bij je eigen e-mail kunt. Gebruik een app of een passkey in plaats van sms, want sms kan onderschept worden. Bewaar je herstelcodes op een plek waar je ze terugvindt. MFA is omslachtig. Dat vinden hackers ook.
2. Je telefoon is ook een computer
Installeer alleen de apps die je echt nodig hebt, uit de officiële app store, en kijk welke rechten ze vragen.
3. Werk altijd bij
Nog beter: zet automatische updates aan, dan hoef je er niet aan te denken. Hackers gebruiken de nieuwste kwetsbaarheden, en met AI gaat dat razendsnel.
4. Gebruik een wachtwoordzin
Minstens drie of vier willekeurige woorden. Lengte helpt meer dan symbolen: fiets-lamp-trein-brood is veel moeilijker te kraken dan Bloempot123!. Hackers werken met lijsten van miljarden wachtwoorden uit eerdere datalekken.
5. Gebruik niet overal hetzelfde wachtwoord
Stel dat een webshop gehackt wordt en pietje@hotmail.com met wachtwoord Bloempot123! op straat komt te liggen. Wat denk je dat de volgende stap is? Check op haveibeenpwned.com of jouw adres in een datalek voorkomt, en verander dat wachtwoord meteen.
6. Gebruik een wachtwoordmanager
“Makkelijk praten, dat onthoud ik toch niet.” Daarvoor heb je een wachtwoordmanager, zoals Bitwarden of 1Password. Die genereert sterke wachtwoorden en je hoeft er maar één te onthouden. Gebruik dus geen Word-document. Die zie ik namelijk wel eens.
7. Gebruik geen verouderde software
Windows 10 krijgt sinds oktober 2025 geen updates meer, en een iPhone die geen updates meer krijgt heeft hetzelfde probleem. Oud en ongepatcht staat wagenwijd open.
8. Maak een back-up die je computer niet kan bereiken
Een externe schijf die je na het kopiëren loskoppelt, of een clouddienst. Test ook of je hem echt terug kunt zetten. Bij ransomware is dit het verschil tussen een slechte week en alles kwijt zijn.
9. Gehackt? Haal het van het internet
Netwerkkabel eruit, wifi uit. Verander daarna je wachtwoorden vanaf een apparaat dat zeker schoon is, en begin bij je e-mail. Bel bij bankgegevens meteen je bank. En bel iemand die er verstand van heeft.
10. Klik nooit op een link in een e-mail of sms
Ook niet als die er betrouwbaar uitziet. Ga zelf naar de website van je bank. Een paar jaar geleden verraadde een schrijffout nog phishing; met AI is dat signaal weg. Kijk naar het echte domein achter de afzender, niet naar de naam die er staat. Ook “Iemand in Rusland probeert in te loggen, was u dat?” kan nagebootst zijn. En let op zoekresultaten: zoek je op “deepseek”, dan kunnen bovenaan advertenties of neppe sites staan. Typ het adres zelf in of gebruik een bookmark.
En denk je nu: dat is veel? Begin dan bij tip 1 en tip 6. Dat is samen een half uur werk, en het haalt het meeste weg.